De blinde vlek van vitaliteitsbeleid

De blinde vlek van vitaliteitsbeleid

“Als je meldt dat je voor mij komt dan doen ze de slagboom omhoog en kun je je auto parkeren op de bezoekersplekken bij de ingang”.

We hebben een nieuwe opdracht en ik bel met onze klant om de startbijeenkomst te plannen.

“We komen op de fiets, kunnen we die ook ergens parkeren?” vraag ik.

“Oh, dat weet ik eigenlijk niet, zegt de nieuwe klant, dat moet ik navragen.”

“Dat hoeft niet hoor”, zeg ik, “we vinden wel ergens een plek”.

Als we het over parkeerbeleid hebben, is de fiets nog vaak een blinde vlek voor werkgevers. Wist je dat dit ook geldt voor vitaliteitsbeleid?

Waarom ontbreekt de fiets in het vitaliteitsbeleid?

Vitaliteit is belangrijk voor werkgevers. Waarom? Omdat het raakt aan een paar uitdagingen van deze tijd: personeelstekorten, toenemende werkdruk en ziekteverzuim. Met vitaliteitsbeleid probeert een werkgever de gezondheid, het welzijn en de energie van werknemers te bevorderen. Het beleid bestaat uit een mix van interventies op de werkvloer.

En in dat woordje ‘op’ zit het antwoord op de vraag.

De focus van vitaliteitsbeleid ligt letterlijk op de werkvloer. Voorbeelden van interventies die onderdeel uitmaken van het beleid zijn een gezonde lunch, een zit-stabureau, mentale weerbaarheidstrainingen, een fitnessruimte, een pingpongtafel en natuurlijk een ommetje tijdens de pauze. Fietsen naar het werk ontbreekt vaak, want dat valt buiten de scope, je weet wel, de werkvloer. Lopen naar het werk trouwens ook. Lopen tijdens de pauze of vergadering ontbreekt dan weer niet.

Waarom zou je de fiets opnemen in je vitaliteitsbeleid?

Daar zijn drie redenen voor:

1. De meest voor de hand liggende is dat fietsen naar het werk gezondheidswinst oplevert. Mensen die naar het werk fietsen, melden zich minder vaak ziek. Fietsen heeft een positief effect op de mentale gezondheid en verhoogt de fitheid; precies wat je wilt bereiken met je vitaliteitsbeleid.
2. Er is potentie, waarschijnlijk ook bij jou. Zo’n 60% van het woon-werkverkeer in Nederland is te fietsen terwijl de helft daarvan daadwerkelijk op de fiets gaat.
3. En je hebt als werkgever veel invloed. Met je regelingen, vergoedingen en voorzieningen heb je de tools in handen om het reisgedrag van je collega’s te veranderen en ze op de fiets te krijgen.

Hoe doe je dat dan?

Check eerst of fietsstimulering onderdeel uitmaakt van je mobiliteitsbeleid. Als dat zo is dan is het een kwestie van kopiëren en plakken. Komt het er niet in voor dan voeg je een actieplan ‘fietsen naar het werk’ toe aan je vitaliteitsbeleid. Maar voordat je dat actieplan kunt maken, is er huiswerk te doen en een aantal vragen te beantwoorden:

• Wat zijn de reisgewoonten binnen jouw organisatie? Wie fietst en wie niet?
• Wie zou er kunnen fietsen ofwel wie woont op fietsbare afstand?
• Wat is de mogelijke impact van meer fietsende collega’s: op gezondheid en vitaliteit en op emissies en kosten?
• Welke gedragsfactoren verklaren waarom collega’s wel of niet fietsen? Dan gaat het bijvoorbeeld over de sociale norm. Past fietsen daarbij of ben je een loser als collega’s je op de fiets zien aankomen? Wat zijn andere barrières om te fietsen? Is het een kwestie van motivatie of ligt het aan de kwaliteit van de fietsvoorzieningen?

Naar een actieplan fietsen naar het werk

Als je de antwoorden op bovenstaande vragen op een rij hebt, kun je de stap maken naar een actieplan met interventies. De gedragsfactoren spelen daarbij een belangrijke rol. Je kijkt niet alleen naar de samenhang tussen een gedragsfactor en het fietsgebruik, maar ook naar de mate waarin je deze factor kunt beïnvloeden en verbeteren. Een gedragsfactor is namelijk pas interessant om op in te spelen wanneer deze zowel een duidelijke relatie heeft met het fietsgedrag als wanneer er nog ruimte is om deze te beïnvloeden.

Dus als blijkt dat collega’s niet fietsen omdat ze hun dure e-bike niet veilig kunnen stallen dan hoort verbetering van de fietsenstalling thuis in het actieplan. Als collega’s niet fietsen omdat ze denken dat ze dan geen reiskostenvergoeding meer krijgen dan ligt een gerichte communicatieaanpak voor de hand. Als ze die regelingen wel kennen, maar vooral uit gewoonte de auto nemen, dan zijn interventies gericht op het doorbreken van reisgewoonten veel kansrijker.

Het uiteindelijke actieplan kan dus bestaan uit harde maatregelen zoals het verbeteren van de stalling, uit activatiemaatregelen zoals een campagne of beloningsactie en uit beleidsmaatregelen zoals een hogere reiskostenvergoeding voor fietsers.

En nu?

Je kunt zelf aan de slag met de huiswerkvragen. Je mag ons ook bellen, want we helpen je graag met onze mobiliteitsscan en een kant en klare enquête die inzicht geeft in de gedragsfactoren. Maar we zijn vooral benieuwd of de fiets in jouw vitaliteitsbeleid zit.